Pierwsze spojrzenie na „obcych”. Retoryczna funkcja okładek polskiej i niemieckiej prasy opiniotwórczej w kreowaniu wizerunku migrantów
DOI:
https://doi.org/10.29107/rr2026.1.2Słowa kluczowe:
retoryka wizualna, tygodniki opinii, okładki prasowe, migracjaAbstrakt
Artykuł poświęcony jest wizualnej reprezentacji migrantów na okładkach tygodników opinii. Analizie poddano 158 okładek z lat 2020–2025, traktowanych jako perswazyjne komentarze redakcyjne o charakterze multimodalnym. Badanie, osadzone w ramach współczesnych teorii retoryki wizualnej i analizy dyskursu medialnego, pozwala zrekonstruować dominujące toposy, strategie emocjonalne oraz ideologiczne różnice w narracjach o migracji w Polsce i Niemczech. Okładki nie tylko odzwierciedlają spory polityczne, ale także współtworzą je, programując emocje odbiorców. Jednak obecność toposów solidarności i pragmatycznych ujęć politycznych sugeruje, że dyskurs ten jest zróżnicowany i podlega negocjacjom ideologicznym. Dane ilościowe wskazują ponadto na na przewagę negatywnych przedstawień, szczególnie w polskich tygodnikach opinii, co utrwala narrację strachu oraz opozycję „swój – obcy”.
Pobrania
Bibliografia
Audyt PBC. 2025. Dane kwartalne i średnie na wydanie, okres VII–IX 2025. Dostęp 12 lutego, 2026. https://www.pbc.pl/badane-tytuly/.
Bogunia-Borowska, Małgorzata. 2021. „Politycy na okładkach tygodników społeczno-politycznych w latach wyborów prezydenckich 2015 i 2020. Analiza tygodników »Sieci« i »Newsweek«” Res Rhetorica 8(3): 54–74. https://doi.org/10.29107/rr2021.3.3.
BurdaVerlag. 2025. Focus – Das moderne Nachrichtenmagazin. Dostęp 14 lutego, 2026. https://www.burda.com/de/unternehmen/bereiche/burdaverlag/marken/focus/.
Cich, Bernadeta. 2024. Retoryczne obrazowanie wartości w graficznym i filmowym dyskursie sieci społecznościowych. Kraków: Wydawnictwo Petrus.
Deutschmann, Marcin, i Jędrzej Olejniczak. 2025. “Unwanted Encounters: Anti-Ukrainian Rhetoric in the Social Media Reception of Migrants by the Polish Far-Right”. Res Rhetorica 12 (2): 74-94. https://doi.org/10.29107/rr2025.2.4.
Der Spiegel. 2025. Der Spiegel 32/2025. Dostęp 14 lutego, 2026. https://www.spiegel.de/spiegel/print/index-2025-32.html.
Der Spiegel. 2026. Frequently Asked Questions: Everything You Need to Know about DER SPIEGEL. Dostęp 14 lutego, 2026. https://www.spiegel.de/international/frequently-asked-questions-every¬thing-you-need-to-know-about-der-spiegel-a-789851.html.
Die Zeit. 2022. Die Zeit 43/2022. Dostęp 14 lutego, 2026. https://www.zeit.de/2022/43/index.
Douglas, Rodney. 1977. Communication Theory and Rhetoric. London: Routledge.
Focus. 2024. Focus 36/2024. Dostęp 14 lutego, 2026. https://focus-abo.de/einzelausgaben/focus-ma-gazin/focus-36-2024-e-paper.html.
Foss, Sonja K. 2004. Rhetorical Criticism: Exploration and Practice. Long Grove, IL: Waveland Press.
Kellershohn, Helmut. 2025. Junge Freiheit. apabiz. Dostęp 14 lutego, 2026. https://www.apabiz.de/2025/junge-freiheit/.
Kress, Gunther i Theo van Leeuwen. 2006. Reading Images: The Grammar of Visual Design. London – New York: Routledge.
Meedia. 2025. Die wichtigsten Rankings der neuen Print-IVW auf einen Blick. Dostęp 12 lutego, 2026. http://meedia.de/news/beitrag/20405-die-wichtigsten-rankings-der-neuen-print-ivw-auf-einen-blick.html.
Mielczarek, Tomasz. 2013. „Współczesna polska prasa opinii”. Rocznik Historii Prasy Polskiej 16: 79–102.
Mitchell, William John Thomas.1994. Picture Theory: Essays on Verbal and Visual Representation. Chicago: University of Chicago Press.
Modrzejewska, Ewa. 2016. „Ile twarzy Andrzeja Dudy? O retoryce wizerunku medialnego z okładek tygodników”. W Retoryka wizerunku medialnego, red. Agnieszka Budzyńska-Daca, Agnieszka Kampka, Katarzyna Molek-Kozakowska, 107–153. Warszawa: Polskie Towarzystwo Retoryczne.
Newsweek Polska. 2025. Newsweek Polska 37/2025. Dostęp 14 lutego, 2026. https://www.newswe-ek.pl/nwpl_202537_20250914.
Rose, Gillian. 2010. Interpretacja materiałów wizualnych. Krytyczna metodologia badań nad wizu-alnością. Przełożyła Ewa Klekot. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rusinek, Michał. 2012. Retoryka obrazu. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Schulz, Winfried. 2004. „Reconstructing Mediatization as an Analytical Concept”. European Journal of Communication 19 (1): 87–101. https://doi.org/10.1177/0267323104040696.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
