Przeźroczystość znaków a użycie wyrażeń językowych w debacie publicznej
DOI:
https://doi.org/10.29107/rr2025.4.10Słowa kluczowe:
użycie wyrażeń językowych, przeźroczystość znaku, debata publiczna, funkcjonalna koncepcja języka naturalnegoAbstrakt
Głównym celem podejmowanych w artykule dociekań jest omówienie typowych przykładów wielofunkcyjnego użycia wyrażeń językowych naruszających ideę transparentności znaków na przykładzie aktów komunikacji pojawiających w niektórych debatach publicznych. Zjawisko naruszania lub przekraczania transparentności znaków, tj. częściowej zmiany ich konotacji, zmiany ich desygnatów bądź zmiany stanów mentalnych ich odbiorców, pojawia się w przypadkach pomieszania ze sobą bądź nakładania na siebie poszczególnych funkcji semiotycznych wypowiedzi językowych związanych z określonymi użyciami wyrażeń językowych.
Pobrania
Bibliografia
Austin, John L. 1993. Mówienie i poznawanie, tłum. Bohdan Chwedeńczuk. Warszawa: WN PWN.
Ajdukiewicz, Kazimierz. 1965. Logika pragmatyczna. Warszawa: PWN.
Blumler, Jay, i Michael Gurevitch. 1995. The Crisis of Public Communication. London: Routledge.
Boruszewski, Jarosław. 2021. „Investigations of an Anti-semiote: Stanisław Lem’s Semiotic Ideasin Light of Semiotic Functionalism of Jerzy Pelc”. Semiotica 240: 41-56.
Cegieła, Anna. 2014. Słowa i ludzie. Wprowadzenie do etyki słowa. Warszawa: Dom Wydawniczy „Elipsa”.
Ciecierski, Tadeusz. 2018. „Okazjonalność wyrażeń, użycie, znaczenie”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 2: 133-151.
Ciecierski, Tadeusz. 2021. „Indexicality, meaning, use”. Semiotica 238: 73-89.
Castells, Manuel. 2007. Społeczeństwo sieci, tłum. Kamila Pawluś, Mirosława Marody, Janusz Stawiński, Sebastian Szymański. Warszawa: WN PWN.
Castells, Manuel. 2003. Galaktyka Internetu: Refleksje nad Internetem, biznesem i społeczeństwem, tłum. Tomasz Hornowski. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
Converse, Philip E. 1964. „The Nature of Belief Systems in Mass Publics”. W Ideology and Discontent, red. David E. Apter, 206-261. New York: The Free Press.
Dahl, Robert A. 1961. Who Governs? Democracy and Power in an American City. Yale University Press: New Haven.
Domhoff, William G. 2022. Who Rules America? The Corporate Rich, White Nationalist Republicans, and Inclusionary Democrats in the 2020s. London: Routledge.
Eco, Umberto. 1979. A Theory of Semiotics. Bloomington: Indiana University Press.
Eco, Umberto. 1994. Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, tłum. Piotr Salwa. Warszawa: PIW.
Entman, Robert M. 1983. Democracy without Citizens: Media and Decay of American Politics. New York – Oxford: Oxford University Press.
Fridrich, Carl J., i Zbigniew K. Brzeziński. 2021. Dyktatura totalitarna i autokracja, tłum. Hanna Jankowska. Warszawa: Instytut Pileckiego.
Grabarczyk, Paweł. 2018. W poszukiwaniu teorii znaczenia. Próby eksplikacji pojęcia znaczeniaw filozofii XX wieku. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Graber, Dorice A. 2001. Processing Politics: Learning from Television in the Internet Age. Chicago: The University of Chicago Press.
Husserl, Edmund. 2000. Badania logiczne, tłum. Janusz Sidorek. Warszawa: WN PWN.
Kamińska-Szmaj, Irena. 2007. Agresja językowa w życiu publicznym. Leksykon inwektyw politycz¬nych 1918–2000. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Kampka, Agnieszka. 2014. Debata publiczna. Zmiany społecznych form komunikacji. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Keen, Andrew. 2007. Kult amatora. Jak Internet niszczy kulturę, tłum. Małgorzata Bernatowicz, Katarzyna Topolska-Ghariani. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Koj, Leon. 1963. „Zasada przeźroczystości a antynomie semantyczne”. Studia Logica 14: 227-254.
Koj, Leon. 1976. „Myślenie i mowa wewnętrzna”. Studia Semiotyczne 7: 227-248.
Kotarbiński, Tadeusz. 1961. Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Wrocław: Ossolineum.
Lewiński, Piotr H. 2012. Neosofistyka. Argumentacja retoryczna w komunikacji potocznej. Wrocław: WUWr.
Linz, Juan J. 2000. Totalitarian and Authoritarian Regimes. Boulder – London: Lynne – Rienner.
Manovich, Lev. 2006. Język nowych mediów, tłum. Piotr Cypryański. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
McQuail, Denis. 2007. Teoria komunikowania masowego, tłum. Marta Bucholc, Alina Szulżycka. Warszawa: WN PWN.
Muszyński, Zbysław. 2018. „O związku między pojęciem użycia wyrażeń a koncepcją semiotyki. Próba interpretacji wybranych tekstów Jerzego Pelca”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 2: 151-163.
Nielsen, Alan, i Drew Rendall. 2011. „The sound of round: evaluating the sound-symbolic role of consonants in the classic Takete-Maluma phenomenon”. Canadian Journal of Experimental Psychology 65 (2): 115–124.
Odrowąż-Sypniewska, Joanna. 2018. „Funkcjonalne podejście do semiotyki logicznej języka natu-ralnego”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 2: 117-132.
Odrowąż-Sypniewska, Joanna. 2021, „Functional logical semiotics of natural language”. Semiotica 240: 5-22.
Ossowski, Stanisław. 1926. „Analiza pojęcia znaku”. Przegląd Filozoficzny 1-2: 29-56.
Ossowski, Stanisław. 1983. O osobliwościach nauk społecznych. Warszawa: PWN.
Pelc, Jerzy. 1971a. Studies in Funtional Logical Semiotics of Natural Language. The Hauge and Paris: Mouton.
Pelc, Jerzy. 1971b. O użyciu wyrażeń. Wrocław: Ossolineum.
Pelc, Jerzy. 1980. „Znak”. Studia Semiotyczne 10: 123-154.
Pelc, Jerzy. 1984. Wstęp do semiotyki. wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Pelc, Jerzy. 2007. „Użycie wyrażeń, a ich znaczenie. Dylematy i problemy”. Studia Semiotyczne 27: 331-356.
Perry, John. 1986. „Thought without representation”. Proceedings of the Aristotelian Society Supplementary 60 (1): 137-151.
Posłajko, Krzysztof. 2017. „Semantic deflationism, public language meaning, and contextual standards of correctness”. Studia Semiotyczne 31 (1): 45-66.
Putnam, Robert D. 1976. The Comparative Study of Political Elites. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Recanti, François. 2004. Literal meaning. Cambridge: Cambridge University Press.
Ryle, Gilbert. 1953. “Ordinary language”. The Philosophical Review 62: 167-186.
Schaff, Adam. 1960. Wstęp do semantyki. Warszawa: PWN.
Searle, John R. 1987. Czynności mowy. Rozważania z filozofii języka, tłum. Bohdan Chwedeńczuk. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”.
Shannon, Claude. E. 1948. „A Mathematical Theory of Communication”. Bell System Technical Journal 27 (3): 379-423, 623-656.
Stainton, Robert J. 2006. Words and thoughts: Subsentences, ellipsis, and the philosophy of language. Oxford: Oxford University Press.
Stalnaker, Robert. 1999. Context and content: essays on intentionality in speech and thought. Oxford: Clarendon Press.
Stimson, James A. 2004. Tides of Consent: How Public Opinion Shapes American Politics. New York: Cambridge University Press.
Strawson, Peter F. 1950. „On referring”. Mind: 59: 320-344.
Szpunar, Magdalena. 2008. „Czym są nowe media – próba konceptualizacji”. Studia Medioznawcze 4 (35): 31-40.
Węsierski, Michał R. 2021. „The manner of use, the uses and subuses of terms in social sciences: from the functional approach to natural language to applied Semiotics and the philosophy of science”. Semiotica 240: 23-39.
Wittgenstein, Ludwig. 1972. Dociekania filozoficzne, tłum. Bogusław Wolniewicz. Warszawa: WN PWN.
Zaller, John. 1992. The Nature and Origins of Mass Opinion. New York: Cambridge University Press.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
