Argument „tu quoque” i zarzut hipokryzji na przykładzie debat prezydenckich w Polsce w 2015 i 2020 roku
DOI:
https://doi.org/10.29107/rr2025.4.3Słowa kluczowe:
tu quoque, hipokryzja, spójność, norma, debataAbstrakt
Artykuł łączy zagadnienia z zakresu komunikacji politycznej, logiki nieformalnej i filozofii. Jego przedmiotem jest kwestia operowania normą spójności w obrębie argumentacji z użyciem tu quoque, rozumianego jako zarzut hipokryzji, na przykładzie debat prezydenckich w Polsce z lat 2015 i 2020 r. Metodologia badawcza obejmuje filozoficzną analizę pojęć, a także analizę wypowiedzi z perspektywy logiki nieformalnej. Badanie wskazuje, że w niektórych wypadkach zabiegi z wykorzystaniem normy spójności mogą prowadzić do manipulacji.
Pobrania
Bibliografia
Aikin, Scott F. 2008. „Tu Quoque Arguments and the Significance of Hypocrisy”. Informal Logic 28 (2): 155-169. https://doi.org/10.22329/il.v28i2.543.
Aikin, Scott F. i Robert B. Talisse. 2008. „The Truth about Hypocrisy”. Scientific American, 1 grudnia. Dostęp 20 marca 2022. https://www.scientificamerican.com/article/the-truth-about-hypocrisy/.
Aikin, Scott F. i Robert B. Talisse. 2015. „Tu Quoque Arguments and Their Relevance”. 3 Quarks Daily, 14 września. Dostęp 20 marca 2022. https://3quarksdaily.com/3quarksdaily/2015/09/tu-quoque-arguments-and-their-relevance.html.
Anderson, Colin, Scott F. Aikin, John Casey i Christoph Lumer. 2011. „Tu Quoque Arguments, Subjunctive Inconsistency, and Questions of Relevance”. W Argument Cultures: Proceedings of the 8th International Conference of the Ontario Society for the Study of Argumentation (OSSA), red. Frank Zenker, 1-7. Windsor: University of Windsor. https://scholar.uwindsor.ca/ossaarchive/OSSA9/papersandcommentaries/74.
Arystoteles. [2004]. Retoryka. Retoryka dla Aleksandra. Poetyka, tłum. Henryk Podbielski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Austin, John Langshaw. 1993. „Jak działać słowami”. W Mówienie i poznawanie. tłum. Bohdan Chwedeńczuk, 550-713. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Balawajder, Marek i Krzysztof Zasada. 2015. „ZUS u Palikota. Powód? Niepłacone składki”. RMF FM, 26 lutego. Dostęp 20 listopada 2024. https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-zus-u-palikota-powod-nieplacone-skladki,nId,1679302.
Biernat, Arkadiusz. 2020. „Dziś debata prezydencka w TVP. Gdzie oglądać? Kto wystąpi? Jakie zasady? Czym zaskoczą Jakubiak, Piotrowski, Tanajno, Witkowski, Żółtek?”. Dziennik Zachodni, 17 czerwca. Dostęp 7 listopada 2025. https://dziennikzachodni.pl/dzis-debata-prezydencka-w-tvp-gdzie-ogladac-kto-wystapi-jakie-zasady-czym-zaskocza-jakubiak-piotrowski-tanajno-witkowski-zoltek/ar/c1-15031868.
Centrum Informacji TVP. 2020. „Debata prezydencka w TVP1, TVP Info i TVP Polonia”. TVP.pl, 6 maja. Dostęp 7 listopada 2025. https://centruminformacji.tvp.pl/47908126/debata-prezydencka-w-tvp1-tvp-info-i-tvp-polonia.
Crisp, Roger i Christopher Cowton. 1994. „Hypocrisy and Moral Seriousness”. American Philosophical Quarterly 31 (4): 343-348.
Dz.U. 2020 poz. 979. Ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego.
Dz.U. 2020 poz. 988. Postanowienie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 czerwca 2020 r. w sprawie zarządzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Garssen, Bart. 2012. „Charges of inconsistency and the tu quoque fallacy”. W Inside Arguments. Logic and the Study of Argumentation, red. Henrique J. Ribeiro, 157-168. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
Hale, Willie J. Jr i David R. Pillow. 2015. „Asymmetries in perceptions of self and others' hypocrisy: Rethinking the meaning and perception of the construct”. European Journal of Social Psychology 45 (1): 88-98. https://doi.org10.1002/ejsp.2064.
Instytut Języka Polskiego PAN. b.d. „Hipokryzja”. W Wielki Słownik Języka Polskiego PAN, red. Piotr Żmigrodzki. Dostęp 1 sierpnia 2025. https://wsjp.pl/haslo/do_druku/1743/hipokryzja.
Kowalski, Mariusz i Przemysław Śleszyński, red. 2018. „Wybory prezydenckie 2015”. W Atlas wy-borczy Polski, 207-220. Warszawa: Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.
Macagno, Fabrizio, Douglas Walton i Chris Reed. 2017. „Argumentation Schemes. History, Classifications and Computational Applications”. Journal of Logics and their Applications 4 (8): 2493-2556.
Państwowa Komisja Wyborcza. 2020. Kandydaci w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r., Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 28 czerwca. https://prezydent20200628.pkw.gov.pl/prezydent20200628/pl/kandydaci.
Pruś, Jakub. 2023. „Argument ad hominem, argument ad personam i atak osobisty – analiza porównawcza”. Res Rhetorica 10 (2): 47-73. https://doi.org/10.29107/rr2023.2.3.
Searle, John. 1969. Speech Acts: An essay in the philosophy of language. New York: Cambridge University Press.
Stomma, Ludwik. 2005. „Biją Murzynów!” Polityka.pl, 5 lutego. Dostęp 20 listopada 2024.https://www.polityka.pl/archiwumpolityki/1819090,1,bija-murzynow.read.
Szymanek, Krzysztof. 2005. Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Walton, Douglas. 1992. The Place of Emotion in Argument. University Park: Penn State University Press.
Walton, Douglas. 2004. „Argumentation Schemes and Historical Origins of the Circumstantial Ad Hominem Argument”. Argumentation 18 (3): 359-368. https://doi.org/10.1023/b:argu.0000046706.45919.83.
Walton, Douglas. 2008. Informal Logic. A Pragmatic Approach. Cambridge: Cambridge University Press.
Walton, Douglas, Chris Reed i Fabrizio Macagno. 2013. Argumentation schemes. Cambridge: Cambridge University Press.
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 31-12-2025 - (2)
- 06-01-2026 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
