Strategie amplifikacyjne narracji w Venus Władysława St. Reymonta
DOI:
https://doi.org/10.29107/rr2025.4.16Słowa kluczowe:
Reymont, amplifikacja, narracja, retoryka epideiktyczna, WenusAbstrakt
Przedmiotem artykułu jest amplifikacja retoryczna, kształtująca narrację parabolicznego utworu Reymonta pt. Venus. Wirtuozeria formalna, organizująca dzieło, poświadcza epideiktyczny charakter retoryczności, służąc demonstrowaniu sprawności rzemiosła, erudycji i kunsztu pisarskiego, a zarazem wszystkiego tego, co kojarzyć się może z etosem autora. Amplifikację osiągnął Reymont przez zastosowanie pokaźnego repertuaru figur i tropów, uzyskując z ich użyciem artystyczną kompozycję oraz wytworność i okazałość stylu.
Pobrania
Bibliografia
Barłowska, Maria. 2009. „Amplifikacja retoryczna”. W Retoryka, red. Maria Barłowska, Agnieszka Budzyńska-Daca, Piotr Wilczek, 98-115. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Brzozowska, Sabina. 2017. „Włochy Reymonta: »Krzyk«, »Dwie wiosny«, »Venus«”. W „Wskrzesić choćby chwilę”. Władysława Reymonta zmagania z myślą i formą, red. Mateusz Bourkane, Radosław Okulicz-Kozaryn, Agnieszka Sell, Marek Wedemann, 39-50. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Dionizjusz. 2006. „O zestawianiu wyrazów”. W Trzy stylistyki greckie. Arystoteles – Demetriusz – Dionizjusz. Tłum. Władysław Madyda, 174-273. Wrocław: Ossolineum – De Agostini.
Doda, Wiktor. 1925. Władysław Stanisław Reymont. Sylwetka literacka. Tarnów: Księgarnia Zygmunta Jelenia.
Kamińska, Lidia. 2023. „»Zaklęta w marmur, zmuszona być i trwać«. O motywie kobiety-rzeźbyw literaturze Młodej Polski”. W Sztuka – twórca – dzieło, red. Lidia Kamińska, 141-174. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa.
Korolko, Mirosław. 1990. Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Kotowski, Witold. 1974. „Rok 1900 – katastrofa kolejowa Reymonta”. Pamiętnik Literacki 1 (LXV): 185-201.
Krzyżanowski, Julian. 1937. Władysław St. Reymont. Twórca i dzieło. Lwów: Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Kwintylian, Marek Fabiusz. 1984. „Kształcenie mówcy” (VIII, 4: Amplifikacja). Tłum. Marian Nagnajewicz. Meander 7/8: 365-370.
Lange, Antoni. 1927. Pochodnie w mroku. Żeromski – Reymont – Kasprowicz. Warszawa: Biblioteka Domu Polskiego.
Lorentowicz, Jan. 1909. Młoda Polska. T. 2: Stanisław Przybyszewski. Władysław Stanisław Reymont. Warszawa: Księgarnia St. Sadowskiego.
Parandowski, Jan. 1986. Alchemia słowa. Warszawa: Czytelnik.
Rhetorica ad Herrennium, tłum. Stanisław Stabryła. 1990. W Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Reymont, Władysław Stanisław. 1893. „Śmierć”. Głos 13-15.
Reymont, Władysław Stanisław. 1897. „Venus”. Jednodniówka. Monachium.
Samborska-Kukuć, Dorota. 2024. „»Venus« Reymonta – geneza, konteksty, propozycja interpretacji”. Tekstualia 2 (77): 47-58.
Słomak, Iwona. 2015. „Amplifikacja w warsztacie mikrologa”. W Balaghan: mikroświaty i nano-historie, red. Mariusz Jochemczyk, Magdalena Kokoszka, Beata Mytych-Forajter, 223-233. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Stępnik, Krzysztof. 1988. „Formuły modelowe modernistycznej poezji ekspresjonistycznej”. W Eks-presjonizm w literaturze Młodej Polski na tle literatury polskiej i obcej XX wieku, red. Eugenia Łochowa, 25-46. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Sztachelska, Jolanta. 1997. „Reporteryje” i reportaże. Dokumentarne tradycje polskiej prozy w 2 poł. XIX i na pocz. XX wieku (Prus – Konopnicka – Dygasiński – Reymont). Białystok: Wydawnictwo Filii Uniwersytetu Warszawskiego.
Tuszyńska, Krystyna. 2021. „Epitaphios logos – hybrydyczny gatunek retoryki ateńskiej”. Symbolae Philologorum Posnaniensium Graecae Et Latinae XXXI (1): 323-339.
Utkowska, Beata. 2004. Poza powieścią. Małe formy epickie Reymonta. Kraków: UNIVERSITAS.
Wallis, Mieczysław. 2004. „Wartości estetyczne łagodne i ostre”. W Wybór pism estetycznych, oprac. Teresa Pękala. Kraków: UNIVERSITAS.
Wodziński, Antoni. 1926. „Reymont o sobie. Autobiografia twórcy »Chłopów«”. Kurier Warszawski. Styczeń 1.
Wojdat, Włodzimierz. 2014. „Edukacja rzemieślnicza w Lublinie w I poł. XIX wieku”. Rocznik Lubelski 40: 71-92.
Zabawa, Krystyna. 2017. „»Życie przedstawiać jakim jest...« (?): świadomość estetyczna i poglądy Reymonta na sztukę”. W „Wskrzesić choćby chwilę”. Władysława Reymonta zmagania z myślą i formą, red. Mateusz Bourkane, Radosław Okulicz-Kozaryn, Agnieszka Sell, Marek Wedemann, 13-24. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Ziomek, Jerzy. 1990. Retoryka opisowa. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
