Retoryczne spojrzenie na ramowanie: przegląd podejść i procedur

Autor

  • Ewa Modrzejewska Instytut Polonistyki Stosowanej, Wydział Polonistyki, Uniwersytet Warszawski https://orcid.org/0000-0003-0913-7540 https://orcid.org/0000-0003-0913-7540

DOI:

https://doi.org/10.29107/rr2025.3.10

Słowa kluczowe:

analiza ramowania, rama multimodalna, krytyka retoryczna, wizualizacja danych, procedura badawcza

Abstrakt

Celem artykułu jest omówienie podejść badawczych związanych z analizą ramowania (framing), ze szczególnym uwzględnieniem retorycznego spojrzenia na ramowanie. Punktem wyjścia rozważań jest zakorzenienie framingu w naukach humanistycznych i społecznych. Ten podział rzutuje na różnorodność metod i procedur badawczych, a także na potencjalny przedmiot badań – od przekazów werbalnych po multimodalne, jak na przykład wizualizacje danych. W artykule wskazuje się na główne różnice oraz przywołuje przykłady badań w różnych nurtach, by zaproponować możliwą ścieżkę badawczą w nurcie krytyki retorycznej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Ewa Modrzejewska - Instytut Polonistyki Stosowanej, Wydział Polonistyki, Uniwersytet Warszawski https://orcid.org/0000-0003-0913-7540

    Doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce (cum laude), adiunkt w Instytucie Polonistyki Stosowanej UW. Pracuje w Zakładzie Retoryki i Mediów, członek Pracowni Retoryki Stosowanej. Absolwentka dziennikarstwa na UW. Interesuje się retoryką w komunikacji publicznej, w szczególności retoryką wizualizacji danych oraz rozwijaniem szeroko pojmowanych kompetencji medialnych. Współredagowała książki „Debata. Retoryka dla demokracji" (2023); „Retoryka i wartości” (2019); „Retoryka negocjacji” (2018). Członkini zarządu Polskiego Towarzystwa Retorycznego.

Bibliografia

Alieva, Iuliia. 2023. „How American Media Framed 2016 Presidential Election Using Data Visualization: The Case Study of the New York Times and the Washington Post”. Journalism Practice 17(4): 814–40. https://doi.org/10.1080/17512786.2021.1930573.

An, Seon-Kyoung i Karla K. Gower. 2009. „How Do the News Media Frame Crises? A Content Analysis of Crisis News Coverage”. Public Relations Review 35(2): 107–12. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2009.01.010.

Bock, Mary Angela. 2020. „Theorising Visual Framing: Contingency, Materiality and Ideology”. Visual Studies 35(1): 1–12. https://doi.org/10.1080/1472586X.2020.1715244.

Burke, Kenneth. 1966. Language as Symbolic Action: Essays on Life, Literature, and Method. Berkeley: University of California Press.

Campbell, Sarah i Dietmar Offenhuber. 2022. „Feeling Numbers: The Emotional Impact of Proximity Techniques in Visualization”. Information Design Journal 25(1): 71–86. https://doi.org/10.1075/idj.25.1.06cam.

Cappella, Joseph N. i Kathleen Hall Jamieson, red. 2010. Spiral of Cynicism: The Press and the Public Good. New York: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780195090635.001.0001.

Carney, Gemma M., Stephanie Maguire i Bronagh Byrne. 2024. „‛Oldies Come Bottom of Grim Reaper Hierarchy’: A Framing Analysis of UK Newspaper Coverage of Old Age and Risk of Dying during the First Wave of the COVID-19 Pandemic”. Journal of Social Policy 53(3): 854–75.https://doi.org/10.1017/S0047279422000708.

Czyżewski, Marek. 2010. „Analiza ramowa, czyli «co tu się dzieje»”. W Analiza ramowa: esej z organizacji doświadczenia, Erving Goffman, red. Agata Dziuban, tłum. Stanisław Burdziej,VII–XLVII. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.

Dan, Viorela. 2017. Integrative Framing Analysis: Framing Health through Words and Visuals. Routledge Research in Communication Studies 4. New York: Routledge.

D’Angelo, Paul. 2019. „Framing Theory and Journalism”. W The International Encyclopedia of Journalism Studies, red. Tim P. Vos, Folker Hanusch, Dimitra Dimitrakopoulou, Margaretha Geertsema-Sligh i Annika Sehl, 1–10. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118841570.iejs0021.

D’Angelo, Paul i Jim A. Kuypers, red. 2010. Doing News Framing Analysis. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203864463.

Entman, Robert M. 1993. „Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm”. Journal of Communication 43(4): 51–58. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x.

Famulari, Umberto. 2020. „Framing the Trump Administration’s ‘Zero Tolerance’ Policy: A Quantitative Content Analysis of News Stories and Visuals in US News Websites”. Journalism Studies 21(16): 2267–84. https://doi.org/10.1080/1461670X.2020.1832141.

Fillmore, Charles J. 1976. „Frame Semantics and the Nature of Language”. Annals of the New York Academy of Sciences 280(1): 20–32. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.1976.tb25467.x.

Forcha, Dominic E. 2021. „Visual Framing of the Cameroon Anglophone Crisis in Newspapers”. Communicatio 47(2): 20–43. https://doi.org/10.1080/02500167.2020.1857808.

Foss, Sonja K. 2004. „Framing the Study of Visual Rhetoric. Toward a Transformation of Rhetorical Theory”. W Defining Visual Rhetorics, red. Charles A. Hill i Marguerite Helmers, 303–13. Mahwah: Routledge.

Franczak, Karol. 2014. „Perspektywa framing analysis – oferta analityczna dla badań nad dyskursem?”. Przegląd Socjologiczny 63(3): 135–56.

Gamson, William A. i Andre Modigliani. 1989. „Media Discourse and Public Opinion on Nuclear Power: A Constructionist Approach”. American Journal of Sociology 95:1–37.

Geise, Stephanie i Christian Baden. 2015. „Putting the Image Back Into the Frame: Modeling the Linkage Between Visual Communication and Frame-Processing Theory: Putting the Image Back Into the Frame”. Communication Theory 25(1): 46–69. https://doi.org/10.1111/comt.12048.

Grzegorczykowa, Renata. 2010. Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Iyengar, Shanto. 1991. Is Anyone Responsible?: How Television Frames Political Issues. Chicago: University of Chicago Press. https://doi.org/10.7208/chicago/9780226388533.001.0001.

Johnson-Cartee, Karen S. 2005. News Narratives and News Framing: Constructing Political Reality. Lanham: Rowman & Littlefield Publishers.

Kahneman, Daniel. 2012. Pułapki myślenia: o myśleniu szybkim i wolnym. Tłum. Piotr Szymczak. Poznań: Media Rodzina.

Kahneman, Daniel i Amos Tversky, red. 2000. Choices, Values, and Frames. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511803475.

Kinder, Donald R. 2008. „Komunikacja i polityka w epoce informacji”. W Psychologia polityczna, red. Robert Andruszko, Leonie Huddy, Robert Jervis i David O. Sears, 325–57. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kuypers, Jim A. 2009a. „Framing Analysis”. W Rhetorical Criticism: Perspectives in Action, red. Jim A. Kuypers, 181–204. Lanham: Lexington Books.

Kuypers, Jim A. 2009b. „Framing Analysis from a Rhetorical Perspective”. W Doing News Framing Analysis, red. Jim A. Kuypers, 286–311. Routledge.

Lakoff, George. 2006. Moral Politics: How Liberals and Conservatives Think. Chicago: Univ. of Chicago Press.

Lakoff, George. 2011. Nie myśl o słoniu! Jak język kształtuje politykę: obowiązkowa lektura dla myślących postępowo, red. Kaja Kojder-Demska. Tłum. Jacek Wasilewski i Anna Nita. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie Oficyna Wydawnicza Łośgraf.

Lakoff, George. 2012. „Metafory terroru”. W Instrukcja obsługi tekstów: metody retoryki, red. Anna Nita i Jacek Wasilewski, 139–54. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Lakoff, George i Mark Johnson. 2003. Metaphors We Live by: With a New Afterword. Chicago London: University of Chicago Press.

Lee, Seungae, Jiwon Kim i Yoon Hi Sung. 2022. „When Infographics Work Better: The Interplay between Temporal Frame and Message Format in e-Health Communication”. Psychology & Health 37(7): 917–31. https://doi.org/10.1080/08870446.2021.1912342.

Leśniczak, Rafał. 2022. „Zastosowanie arystotelesowskiej koncepcji toposu w badaniach wizerunku medialnego liderów politycznych i religijnych – przyczynek do dyskusji”. Folia Toruniensia 22:43–66. https://doi.org/10.12775/FT.2022.003.

Maćkiewicz, Jolanta. 2020. „Ramy interpretacyjne jako narzędzie badań medioznawczych”. Studia Medioznawcze 21(3): 615–27. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2020.3.251.

Maćkiewicz, Jolanta. 2021. „Badanie ram multimodalnych – rekonesans”. Media Biznes Kultura 1(10): 9–19. https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.21.001.13967.

Marx, Julian, Beatriz Blanco, Adriana Amaral, Stefan Stieglitz i Maria Clara Aquino. 2023. „Combating Misinformation with Internet Culture: The Case of Brazilian Public Health Organizations and Their COVID-19 Vaccination Campaigns”. Internet Research 33(5): 1990–2012.https://doi.org/10.1108/INTR-07-2022-0573.

Matthes, Jörg i Matthias Kohring. 2008. „The Content Analysis of Media Frames: Toward Improving Reliability and Validity”. Journal of Communication 58(2): 258–79. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2008.00384.x.

Modrzejewska, Ewa. 2014. „Spór polityczny jako strategia retoryczna. Na podstawie materiału pra-sowego w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości 2005–2007 oraz Platformy Obywatelskiej 2007–2009”. Praca doktorska, Warszawa: Uniwersytet Warszawski. https://repozytorium.uw.edu.pl//handle/item/623.

Modrzejewska, Ewa. 2016. „Ile twarzy Andrzeja Dudy? O retoryce wizerunku medialnegoz okładek tygodników”. W Retoryka wizerunku medialnego, red. Agnieszka Kampka, Katarzyna Molek-Kozakowska i Agnieszka Budzyńska-Daca, 107–151. Warszawa: Polskie Towarzystwo Retoryczne.

Modrzejewska, Ewa. 2025. „What Counts? Exploring the Rhetorical and Argumentative Role of Visualized Metrics in Understanding the Pandemic”. Topoi 44: 749-761, https://doi.org/10.1007/s11245-025-10191-7.

Mokrzan, Michał. 2016. „Antropologia retoryki: inspiracje Burke’owskie w amerykańskiej antropologii kulturowej”. Zeszyty Etnologii Wrocławskiej 1: 127–48. https://doi.org/10.23734/zew.2016.1.127.148.

Olczyk, Tomasz. 2010. „Ramy i ramowanie w debatach przedwyborczych – szkic z socjologii form perswazyjnych”. Societas/Communitas 10(2): 213–32. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.sm.2021.4.673.

Palczewski, Marek. 2011. „Koncepcja framingu i jej zastosowanie w badaniach newsów w Wiadomościach TVP i Faktach TVN”. Studia Medioznawcze, 1(44): 31–41.

Phillips, Ryan J. 2019. „Frames as Boundaries: Rhetorical Framing Analysis and the Confines of Public Discourse in Online News Coverage of Vegan Parenting”. Journal of Communication Inquiry 43(2): 152–70. https://doi.org/10.1177/0196859918814821.

Powell, Thomas E., Hajo G. Boomgaarden, Knut De Swert i Claes H. de Vreese. 2015. „A Clearer Picture: The Contribution of Visuals and Text to Framing Effects: Visual Framing Effects”. Journal of Communication 65(6): 997–1017. https://doi.org/10.1111/jcom.12184.

Reese, Stephen D., Jr. Gandy i August E. Grant, red. 2001. Framing Public Life: Perspectives on Media and Our Understanding of the Social World. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781410605689.

Rodriguez, Lulu i Daniela V Dimitrova. 2011. „The Levels of Visual Framing”. Journal of Visual Literacy 30(1): 48–65. https://doi.org/10.1080/23796529.2011.11674684.

Rzyska, Aleksandra. 2021. Reprezentacje uniwersytetu w dyskursie prasowym. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Scheufele, Dietram A. i David Tewksbury. 2007. „Framing, Agenda Setting, and Priming: The Evolution of Three Media Effects Models: Models of Media Effects”. Journal of Communication 57(1): 9–20. https://doi.org/10.1111/j.0021-9916.2007.00326.x.

Semetko, Holli A. i Patti M. Valkenburg. 2000. „Framing European Politics: A Content Analysis of Press and Television News”. Journal of Communication 50(2): 93–109. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2000.tb02843.x.

Shaw, Emily. 2025. „Frame Analysis”. W Britannica. https://www.britannica.com/topic/frame-analysis (dostęp: 12.01.2025).

Sontag, Jennah M. i Spencer R. Barnes. 2017. „The Visual Framing of Graphics When Used in Preventative Health Digital News Packages: Exploring the Use of a Narrative Structure as the Message Infrastructure”. Journal of Visual Communication in Medicine 40(3): 109–19. https://doi.org/10.1080/17453054.2017.1366824.

Souders, Michael C. i Kara N. Dillard. 2014. „Framing Connections: Improving the Relationship between Rhetorical and Social Scientific Frame Studies, Including a Study of G.W. Bush’s Framing of Immigration”. International Journal of Communication 8:1008–28.

Sullivan, Karen. 2023. „Three Levels of Framing”. WIREs Cognitive Science 14(5). https://doi.org/10.1002/wcs.1651.

Supran, Geoffrey i Naomi Oreskes. 2021. „Rhetoric and Frame Analysis of ExxonMobil’s Climate Change Communications”. One Earth 4 (5): 696–719. https://doi.org/10.1016/j.oneear.2021.04.014.

Szylko-Kwas, Joanna. 2019. „Wizerunki Prezydentów Rzeczpospolitej Polskiej: Bronisława Komorowskiego oraz Andrzeja Dudy – analiza porównawcza w świetle teorii visual framing”. Res Rhetorica 6(1): 30-51. https://doi.org/10.29107/rr2019.1.3.

Szylko-Kwas, Joanna. 2023. „Two crises – framing messages about the crisis on the Polish-Belarusian border”. Res Rhetorica 10(4): 118–39. https://doi.org/10.29107/rr2023.4.7.

Tankard, Jr., James W. 2001. „The Empirical Approach to the Study of Media Framing”. W Framing Public Life: Perspectives on Media and Our Understanding of the Social World, red. Stephen D. Reese, Jr. Gandy i August E. Grant, 95–106. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781410605689.

Tirosh, Noam i Inbal Klein-Avraham. 2019. „‘Memorless’: The Visual Framing of Asylum Seekers in Israel”. Journalism Studies 20(3): 381–400. https://doi.org/10.1080/1461670X.2017.1383857.

Van Dijk, Teun A. 2023. „Analyzing Frame Analysis: A Critical Review of Framing Studies in Social Movement Research”. Discourse Studies 25(2): 153–78. https://doi.org/10.1177/14614456231155080.

Vreese, Claes H. de. 2003. Framing Europe: Television News and European Integration. Amsterdam: Aksant.

Vreese, Claes H. de. 2005. „News Framing: Theory and Typology”. Information Design Journal 13(1): 51–62. https://doi.org/10.1075/idjdd.13.1.06vre.

Wozniak, Antal, Hartmut Wessler i Julia Lück. 2017. „Who Prevails in the Visual Framing Contest about the United Nations Climate Change Conferences?” Journalism Studies 18 (11): 1433–52. https://doi.org/10.1080/1461670X.2015.1131129.

Xu, Yi i Martin Löffelholz. 2021. „Multimodal Framing of Germany’s National Image: Comparing News on Twitter (USA) and Weibo (China)”. Journalism Studies 22(16): 2256–78. https://doi.org/10.1080/1461670X.2021.1994445.

Pobrania

Opublikowane

05-10-2025

Numer

Tom 12 Nr 3 (2025): Retoryka granic/ Rhetoric of the Borders

Dział

Varia

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Res Rhetorica

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj:   https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.

Jak cytować

Modrzejewska, Ewa. 2025. “Retoryczne Spojrzenie Na Ramowanie: Przegląd podejść I Procedur”. Res Rhetorica 12 (3): 190-211. https://doi.org/10.29107/rr2025.3.10.