Logos in ancient Greek discourse on rhetoric: An overview
DOI:
https://doi.org/10.29107/rr2026.1.6Słowa kluczowe:
filozofia, logos, perswazja, retoryka, wpływAbstrakt
Antyczna grecka retoryka dała początek i przyczyniła się do (wstępnego) rozwinięcia wielu pojęć, które nawet dziś zwracają uwagę filozofów i retorów na całym świecie. Jednym z tych pojęć jest logos. Zapewne najbardziej charakterystycznie opisał je Arystoteles w swojej Retoryce. Ale Arystoteles nie jest jedynym przedstawicielem antycznej greckiej retoryki, który poddał to pojęcie namysłowi. W szkicu tym zgłębiam to, w jaki sposób wybrane antyczne greckie postaci — tj. sofiści, Sokrates, Platon, i kilku innych — rozumiały logos w kontekście retoryki. Twierdzę, iż pomimo pewnych różnic postaci te postrzegały logos w podobny sposób — jako powiązany z dyskursem zawierającym argumentację obliczoną na wpływ dla celów społeczno-politycznych bądź filozoficznych.
Pobrania
Bibliografia
Anton, John. 1997. “Aristotle on the nature of logos.” The Society for Ancient Greek Philosophy Newsletter 243.
Aristotle. 1995. The Complete Works of Aristotle. The Revised Oxford Translation. One Volume. Digital Edition, ed. Jonathan Barnes. Princeton: Princeton University Press.
Aristotle. 2007. On Rhetoric. A Theory of Civic Discourse. Second Edition. Trans. George Alexander Kennedy. New York and Oxford: Oxford University Press.
Aristotle, Longinus, and Demetrius. 1995. Poetics. On the Sublime. On Style. Ed. and trans. Stephen Halliwell, W.H. Fyfe, Doreen C. Innes, rev. Donald Russell. Cambridge: Harvard University Press.
Batchelder, Geoffrey M. 2009. Moral Corruption and Philosophic Education in Plato’s Phaedrus. Diss. Ann Arbor: ProQuest LLC.
Bralczyk, Jerzy. 2000. Język na sprzedaż. [Language for Sale]. Warsaw and Bydgoszcz: Branta.
Burger, Ronna. 1980. Plato’s Phaedrus: A Defence of a Philosophic Art of Writing. Alabama: The University of Alabama Press.
Copleston, Frederick. 1985. A History of Philosophy, vol. I. New York: Doubleday/Image Books.
Corey, David Dwyer. 2002. The Greek Sophists: Teachers of Virtue. Diss. Louisiana: Louisiana State University and Agricultural and Mechanical College.
Craig, Edward (ed.). 2005. The Shorter Routledge Encyclopaedia of Philosophy. Oxon: Routledge.
Cross, R.C. 1954. “Logos and Forms in Plato.” Mind 63 (252), 433-450.
Crowley, Sharon. 1979. “Of Gorgias and Grammatology.” College Composition and Communication 30 (3), 279-284.
Dillon, John and Tania Gergel (eds.). 2003. The Greek Sophists. Trans. John Dillon and Tania Gergel. London: Penguin Classics.
Empiricus, Sextus. 1996. Outlines of Pyrrhonism. Trans. Benson Mates. New York: Oxford University Press.
Ferrari, Giovanni R.F. 1990. Listening to the Cicadas: A Study of Plato’s Phaedrus. Cambridge: Cambridge University Press.
Fortenbaugh, William W. 2005. Theophrastus of Eresus: Sources for His Life, Writings, Thought and Influence. Commentary Volume 8: Sources on Rhetoric and Poetics. Leiden: Brill.
Fortenbaugh, William W. 2006. Aristotle’s Practical Side. On his Psychology, Ethics, Politics and Rhetoric. Leiden and Boston: Brill.
Fortenbaugh, William W., Pamela M. Huby, Robert W. Sharples, and Dimitri Gut (eds.). 1993. Theophrastus of Eresus: Sources for His Life, Writings Thought And Influence. Part Two. Psychology, Human Physiology, Living Creatures, Botany, Ethics, Religion, Politics, Rhetoric and Poetics, Music, Miscellanea. Leiden: E.J. Brill.
Gajda-Krynicka, Janina. 2008. “Logos: dyskurs czy dowód? Postaci dialektyki platońskiej” [Logos: Discourse or Reason? The Forms of Platonic Dialectics]. Roczniki Filozoficzne LVI (2), 43-58.
Gendlin, Eugene T. 2012. Line by Line Commentary on Aristotle’s ‘De Anima,’ vol. 2, book 3. New York: The Focusing Institute.
Golka, Marian. 2008. Bariery w komunikowaniu i społeczeństwo (dez)informacyjne. [Communication Barriers and (dis)Informational Society]. Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Grimaldi, William. 1972. Studies in the Philosophy of Aristotle’s Rhetoric. Wiesbaden: Franz Steiner Verlag GMBH.
Guthrie, William K.C. 1975. A History of Greek Philosophy, vol. 4. Plato. The Man and His Dialogues: Earlier Period. Cambridge: Cambridge University Press.
Guthrie, William K.C. 1977. A History of Greek Philosophy, vol. 3, part 1. The Sophists. Cambridge: Cambridge University Press.
Heath, Malcolm. 1994. “The Substructure of Stasis-Theory from Hermagoras to Hermogenes”, Classical Quarterly 44 (1), 114-129.
Herodotus. The Histories. Trans. Macaulay, George Campbell, rev. Lateiner, Donald. New York: Barnes and Noble Classics. 2004.
Hornby, A.S., Sally Wehmeier, Colin Mcintosh, Joanna Turnbull, and Michael Ashby (eds.). 2005. Oxford Advanced Learner's Dictionary of Current English. Seventh Edition. Oxford: Oxford University Press.
Johnstone, Christopher Lyle (ed.). 1996. Theory, Text, Context. Issues in Greek Rhetoric and Oratory. Albany: State University of New York Press.
Jost, Walter and Wendy Olmsted (eds.). 2004. A Companion to Rhetoric and Rhetorical Criticism. Oxford: Blackwell Publishing Ltd.
Kahn, Charles H. 2004. The art and thought of Heraclitus. An edition of the fragments with translation and commentary. Cambridge: Cambridge University Press.
Kennedy, George Alexander. 1963. The Art of Persuasion in Greece. Princeton: Princeton University Press.
Laertius, Diogenes. 2018. Lives of the Eminent Philosophers. Trans. Pamela Mensch. New York: Oxford University Press.
Lechniak, Marek, and Andrzej Stefańczyk. 2019. “Argumentation Strategies in Aristotle’s Theory of Rhetoric: The Apparent Enthymeme and the Refutative Enthymeme”, Studia Semiotyczne–English Supplement XXX, 129-150.
Lepa, Adam. 1997. Świat manipulacji. [The World of Manipulation]. Częstochowa: Tygodnik Katolicki Niedziela.
Liddell, Henry George, and Robert Scott. 1996. A Greek-English Lexicon. Rev. Henry Stuart Jones and Roderick McKenzie. New York: Oxford University Press.
Mates, Benson. 1996. The Skeptic Way: Sextus Empiricus’s Outlines of Pyrrhonism. New York: Oxford University Press.
Most, Glenn W. (ed.). Hesiod. Theogony. Works and Days. Testimonia. Trans. Most, Glenn W. Cambridge and London: Harvard University Press. 2006.
Nadeau, Ray. 1959. “Classical Systems of Stases in Greek: Hermagoras to Hermogenes”, Greek, Roman, and Byzantine Studies 2 (1), 51-71.
Pepe, Cristina. 2013. The Genres in Rhetorical Speeches in Greek and Roman Antiquity. Leiden and Boston: Brill.
Perrault, Stephen (ed.). 2014. Merriam-Webster’s Advanced Learner’s English Dictionary. Springfield: Encyclopaedia Britannica.
Philodemus. 2006. On Rhetoric. Books 1 and 2. Translation and Exegetical Essays. Trans. Clive Chandler. New York: Routledge.
Plato. 1995. Opera. Tomus I. Tetralogias I-II. Ed. E.A. Duke, W.F. Hicken, W.S.M. Nicoll, D.B. Robinson, and J.C.G. Strachan. New York: Oxford University Press.
Plato. 1997. Complete Works. Ed. John Madison Cooper and D. S. Hutchinson. Indianapolis and Cambridge: Hackett Publishing Company, Inc.
Plato. 1998. Gorgias and Phaedrus. Rhetoric, Philosophy and Politics. Translated with Introduction, Notes, and Interpretative Essay by James H. Nichols Jr. Ithaca and London: Cornell University Press.
Reale, Giovanni. 1995. Historia filozofii starożytnej [An History of Ancient Philosophy], vol 1. Trans. Edward I. Zieliński. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Schiappa, Edward. 2003. Protagoras and Logos. A Study in Greek Philosophy and Rhetoric. Second Edition. South Carolina: University of South Carolina Press.
Schopenhauer, Arthur. 2014. Erystyka czyli sztuka prowadzenia sporów. [Eristic Dialectic: The Art of Winning an Argument]. Trans. Konorski Bolesław and Łucja Konorska. Warsaw: Oficyna Wydawnicza Alma-Press.
Senn, Scott J. 2012. “Socratic Philosophy, Rationalism, and “Obedience”: Decision Making without Divine Intervention.” Plato Journal—International Plato Society 12, 1-30.
Sorabji, Richard. 2003. “Intentionality and Physiological Processes: Aristotle’s Theory of Sense- Perception.” In Essays on Aristotle’s De Anima, ed. Martha C. Nussbaum and Amelie Oksenberg Rorty, 195-226. New York: Oxford University Press.
Stauffer, Devin. 2006. The Unity of Plato’s Gorgias. Rhetoric, Justice and the Philosophic Life. New York: Cambridge University Press.
Stefańczyk, Andrzej. 1996. “Teoretyczne założenia »Retoryki« Arystotelesa.” [Theoretical assumptions of Aristotle’s Rhetoric]. In Mieczysław Grzesiowski (ed.), Retoryka antyczna i jej dziedzictwo. Warszawa: Aletheia, 35-50.
Stefańczyk, Andrzej. 2000. “Pisteis w argumentacji retorycznej u Arystotelesa.” [Pisteis in rhetorical argumentation of Aristotle], Roczniki Humanistyczne 48 (3), 21-32.
Stefańczyk, Andrzej. 2021. “Jakim rodzajem wnioskowania jest według Arystotelesa argumentacja przez przykład (paradeigma)?” [What type of reasoning is argumentation by example (paradeigma) according to Aristotle?], Roczniki Filozoficzne 69 (2), 101-129.
Thanassas, Panagiotis. 2003. “Logos and Forms in Phaedo 96a-102a.” In Bochumer Philosophisches Jahrbuch für Antike und Mittelalter, vol 8, iss. 1, ed. Herausgegeben von Burkhard Mojsisch, Olaf Pluta, and Rudolf Rehn. Amsterdam: John Benjamins B. V, 1-19.
Woerther, Frédérique. 2012. Hermagoras: Fragments et témoignages. Paris: Les belles lettres.
Worthington, Ian (ed.). 2003. Persuasion: Greek Rhetoric in Action. London and New York: Routledge.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
