Retoryka wizerunku publicznego

2021-09-13

Wizerunek publiczny odzwierciedla sposób postrzegania danej osoby lub organizacji przez otoczenie. Od czasów starożytnych władcy przywiązywali wielką wagę do komunikowania się ze swoimi poddanymi  w celu przekonania opinii publicznej do wybranego przez nich sposobu prowadzenia polityki i podejmowania decyzji. W retoryce wizerunek i autorytet osoby przekonującej do swoich racji funkcjonuje pod pojęciem etosu.

Arystoteles zidentyfikował trzy elementy wizerunku lub etosu jako środka perswazji. Po pierwsze, odniesienia o charakterze moralnym utwierdzają odbiorców w przekonaniu, że wartości głoszone przez mówcę są zgodne z ich własnym światopoglądem. Po drugie, przejawy dobrych intencji i pozytywnego nastawienia wobec odbiorców znacznie zwiększają potencjał zbudowania relacji opartych na zaufaniu. Wreszcie, dobre przygotowanie merytoryczne i umiejętność klarownego rozumowania wzmacniają w odbiorcach chęć podążania za tym, co głosi mówca. Podczas gdy podstawowe założenia teorii Arystotelesa stanowią cenną podstawę dla badań nad tworzeniem wizerunku, współczesne badania nad etosem i wiarygodnością dostrzegają mniejsze rozróżnienie pomiędzy dobrą wolą a dobrym charakterem i zawężają kwestię charakteru moralnego do pojęcia wiarygodności nadawcy.

Gdy zestawimy klasyczne pojęcie wizerunku i charakteru mówcy ze współczesnymi koncepcjami  tworzenia i zarządzania wizerunkiem, nasuwa się hipoteza, że współczesne działania i osiągnięcia w tym zakresie stanowią najdalsze odejście od modelu arystotelesowskiego. Stwierdzenie to może opierać się na obserwacji współczesnych praktyk kreowania i zarządzania wizerunkiem, gdzie widoczne jest osłabienie związku między zarządzanym wizerunkiem a rzetelnością i kompetencją nadawcy. Co więcej, dzisiejszy potencjał perswazyjny często wydaje się być niezależny zarówno od tematu, jak i klasycznej koncepcji perswazji, a zamiast tego opiera się raczej na strategicznie kreowanym wizerunku medialnym.

Mając na uwadze klasyczne i współczesne założenia oraz praktyki kreowania wizerunku publicznego, zapraszamy do zgłaszania propozycji, które mogą dotyczyć m.in. następujących tematów:

  • Wizja czy strategia? Filozofia wizerunku publicznego teraz i w przeszłości
  • Perswazyjne metody i techniki tworzenia wizerunku w ramach teorii retorycznych
  • Innowacje technologiczne i kulturowe wpływające na wizerunek publiczny
  • Wizualność zastępująca język werbalny jako kluczowe narzędzie budowania etosu
  • Etos i/a wizerunek publiczny
  • Wizerunek publiczny w polityce: politycy, partie, dyplomacja – perspektywa historyczna i współczesna
  • Retoryka brandingu – kreowanie i kultywowanie publicznego wizerunku miejsc, organizacji, firm itp. jako marek

Redaktorki numeru: